Diễn giả Hồ Nhựt Quang giải mã tục thờ Tứ Sanh – triết lý sống hòa hợp của người Nam Bộ xưa

(ĐSVH) Trong chương trình Kính Đa Chiều, thạc sĩ – diễn giả văn hóa Hồ Nhựt Quang đã mang đến những chia sẻ sâu sắc về tục thờ Tứ Sanh, một tín ngưỡng lâu đời của cư dân Nam Bộ từ thuở khai hoang mở cõi. Không chỉ lý giải nguồn gốc và ý nghĩa, ông còn chỉ ra cách người xưa phân loại bốn hình thức sinh tồn trong tự nhiên, gửi gắm triết lý thiên – địa – nhân và tinh thần hòa hợp cùng trời đất.

Ông không chỉ là người am hiểu sâu sắc tục thờ Tứ Sanh của Nam Bộ mà còn truyền đạt tri thức một cách gần gũi, dễ hiểu, gắn kết giữa kiến thức học thuật và trải nghiệm thực tế. Trong buổi trò chuyện ở Kính Đa Chiều, ông lý giải nguồn gốc tín ngưỡng Tứ Sanh – gắn liền với quá trình khai hoang lập ấp, khi cư dân Nam Bộ phải thích nghi với thiên nhiên khắc nghiệt và hình thành triết lý sống hòa hợp cùng trời đất.

Điểm đặc biệt là ông giải thích Tứ Sanh không chỉ trong thế giới động vật (noãn sinh, thai sinh, hóa sinh, vãng sinh) mà còn trong thực vật (căn sinh, thân sinh, diệp sinh, hạch sinh), cho thấy tư duy phân loại tinh tế của người xưa. Những hình ảnh so sánh sinh động như cá chép hóa rồng hay nhện mẹ hy sinh cho con… vừa mang tính khoa học dân gian vừa đậm màu sắc biểu tượng.

Hồ Nhựt Quang cũng kết nối tục thờ này với các yếu tố khác trong văn hóa thờ cúng Nam Bộ, như bàn thờ thiên địa, thờ bảy tượng (Thất Tinh), hay hình thức thờ bốn tảng đá lớn – những phong tục nay hiếm gặp. Ông nhấn mạnh, đây là hệ thống tín ngưỡng thể hiện lòng biết ơn trời đất, coi con người là một phần của vũ trụ, đồng thời ghi dấu tri thức dân gian vào nghi lễ thờ cúng.

Sự uyên bác của ông không chỉ đến từ sách vở mà còn từ những lần trò chuyện với bậc cao niên, thành viên ban Khánh tiết và cả người thân trong gia đình. Ông còn tham khảo ý kiến của Giáo sư – Tiến sĩ Trần Văn Khê để làm rõ các tầng ý nghĩa. Điều này giúp lời chia sẻ vừa có chiều sâu học thuật, vừa giữ được sự mộc mạc, gần gũi.

Qua câu chuyện của Hồ Nhựt Quang, khán giả không chỉ biết thêm một tín ngưỡng đang dần mai một, mà còn hiểu được thông điệp sống hòa hợp với thiên nhiên, tôn trọng mọi hình thái của sự sống. Ông trở thành cầu nối giữa tri thức xưa và người nghe hôm nay, góp phần gìn giữ những giá trị tinh thần của Nam Bộ.

Nguồn: T/h